Διαφθορά και συκοφαντία στην Αρχαία Ελλάδα

March 28, 2015

”Η ελληνική δημοκρατία ετύγχανε ανέκαθεν προνομιακής μεταχείρησης στο πλαίσιο μιας ακαδημαϊκής παράδοσης της οποίας μέλημα ηταν να παρουσιάσει τα σύγχρονα καθεστώτα ως απογόνους της”…

Με αυτή την διάγνωση προλογίζει την έρευνα της Στις απαρχές της διαφθοράς: Δημοκρατία και κατάδοση στην Αρχαία Ελλάδα η Carine Toganis. Καταπιάνεται με ένα θέμα επίκαιρο, στην εποχή ωπου οι διεφθερμένες κυβερνήσεις και ο οικονομικός συρφετός που τις περιστοιχίζει σφηρίζει αδιάφορα στην σκιά μιας ελεύθερης πτώσης των πάντων χωρίς προηγούμενο. Επομένως το ζήτημα της διαφθοράς λογικό είναι να συγκεντρώνει ενδιαφέρον στον χώρο της ακαδημίας, παρουσιαζόμενος ως ένας απο τους υπο έρευνα λόγους που οδήγησε στην οικονομική κρίση και που συνεχίζει να την συντηρεί ακόμη. Τι γίνεται ομως οταν οι απαρχές της διαφθοράς αναζητούνται στην αρχαία πόλη των Ελλήνων που για τον δυτικό πολιτισμό θεωρείται ο θεμέλιος λίθος της δημοκρατίας καθώς και η πρωτότυπη, για την ιστορία, άρθρωση του τι εστί ‘πολιτικόν’?

Τότε το όλο ερευνητικό εγχείρημα τείνει να παρουσιάζει κολλύματα.. Προσβάλλει τα καλώς νοούμενα της ακαδημίας, θέτει υπο αμφισβήτηση τις αρχές και τα ιδανικά του πολιτισμού μας, με λίγα λόγια χαλάει την εικόνα της αρχαίας Ελλάδας που στο φαντασιακό του μέσου Ευρωπαίου έχει εγχαρακτεί με περίσσιο πνευματισμό και δημοκρατία..

Η Toganis μέσα απο την έρευνα της παρουσιαζει το φαινόμενο της διαφθοράς όχι ως σύμπτωμα μιας ανεξέλεγκτης δράσης που παρακάμπτει τα πλαίσια της νομιμότητας οπως τείνει να παρουσιάζεται σήμερα, μιας διαφθοράς δηλαδή που έχει να κάνει με συγκαλειμμένο χρηματισμό και κερδοσκοπία. Η διαφθορά στην αρχαία Ελλάδα κατα την Togani εκτρέφεται απο την ξεχωριστη θέση που απολαμβάνει η κατάδοση στο αρχαίο αθηναϊκό πολίτευμα( πόλις). Ο κάθε Αθηναίος είχε το δικαίωμα να προσφύγει στην δικαιοσύνη υπερ ενός ατόμου που αδικήθηκε. Η κατάδοση επομένως είχε μια ξεχωριστή σημασία, λαμβάνοντας πάντα υπόψην οτι η αθηναϊκή κοινωνία απαρτιζόταν απο διαφορετικά μεταξύ τους κοινωνικά στρώματα με διαφορετικά δικαιώματα και υποχρεώσεις. Οι οπαδοι της ενεργούς και συμμετοχικής δράσης στην πολιτική ζωή επικρίνουν τους απράγμονες, οι οποίοι αποτελούσαν τους εισοδηματίες της εποχής, γιατί εκτός του γεγονότος οτι δεν ηταν αναγκασμένοι να εργάζονται για να ζήσουν προτιμούσαν να μην αναμειγνύονται στις δημόσιες υποθέσεις..

Η συκοφαντία ως μορφή κατάδοσης στον αρχαίο κόσμο παρουσιάζεται ως μια δεξιότητα χρήσης των λέξεων. Ο συκοφάντης χρειαζόταν να είναι καλός ρήτορας έτσι που να αγορεύει δημόσια την καταγγελία του και να εισακούεται. Οι απράγμονες φοβόντουσαν τους συκοφάντες. Τους χαλούσαν την ησυχία καθότι εφεύρισκαν τρόπους να τους αναστατώνουν. Τους εξέθεταν δημοσίως μέσω καταγγελιών τους εκβίαζαν και τους διέσυραν .

”… η εκτροπή προς την γενικευμένη κατάδοση δεν αποτελεί ατύχημα εξωτερικό και ξένο προς τις δημοκρατικές αξίες, αλλά εγγενές φαινόμενο της δημοκρατίας, το οποίο τρέφεται απο τις θεμελιακές της αρχές , οπως η ελευθερία της έκφρασης, δηλαδή η αρχή της ισηγορίας, που παρέχει ισότητα δικαιώματος λόγου σε όλους.

Η μελέτη της κατάδοσης επιτρέπει να διεισδύσουμε στα γρανάζια του δημοκρατικού δημοσίου χώρου, οπου αναμυγνύονται αλήθειες και αναλήθειες, πληροφορίες και φήμες, στο πλαίσιο ενός διαρκούς παιχνιδιού με την κοινή γνώμη…”


Η συκοφαντία είναι παρούσα στις μέρες μας και μάλιστα κατοχυρωμένη θεσμικά και νομικά.Κατοικεί στα κεφάλια πολλών υπηκόων της οικουμένης γνωρίζωντας την αποθέωση της στους κύκλους των διεθνών σχέσεων και της διεθνούς πολιτικής. Εκφραστές αυτής, αυτοί που σκαρώνουν υποθέσεις πατώντας αμα λάχει επι πτωμάτων για χάρην ή και με πρόσχημα την διασφάληση του εθνικού συμφέροντος και του κοινού καλού.. Οι πρέσβεις και οι φάλαγγες των διπλωματικών σωμάτων ξέρουν καλά τι πάει να πει συκοφαντία. Αν ο όρος παραμένει ασαφές αφού καλύπτει μια πολλαπλότητα νοημάτων και συμπεριφορών, το ψέμα η πανουργία η ατιμία η κατάδοση παραμένουν τα σταθερά και διαχρονικά χαρακτηριστικά του.

Aneipwtos

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: